Հայ-վրացական սահմանին «Բարեկամության կամուրջ» նոր կամրջի կառուցումը եզրափակիչ փուլում է։ Սադախլո-Բագրատաշեն անցակետի կամուրջը Վրաստանի և Հայաստանի գլխավոր անցակետն է։ Սահմանում մարդկանց և ապրանքների տարանցման համար առկա ենթակառուցվածքների արդիականացումը կարևոր է երկու երկրների միջև տարածաշրջանային առևտրին և համագործակցությանը աջակցելու համար:
Նախագիծը հայ-վրացական համատեղ ծրագիր է, որին աջակցում է Վերակառուցման և Զարգացման Եվրոպական Բանկը (ՎԶԵԲ)՝ Հայաստանի և Վրաստանի կառավարությունների հետ համատեղ։ ՎԶԵԲ-ը Հայաստանում առաջատար ինստիտուցիոնալ ներդրողն է: Բանկը մոտ $2,000,000,000 է ներդրել ավելի քան 200 նախագծերում երկրի ֆինանսական, ենթակառուցվածքային, արդյունաբերական, հանքարդյունաբերական, կորպորատիվ և էներգետիկ ոլորտներում, ընդ որում, բանկի ներդրումային պորտֆելի 82%-ը մասնավոր հատվածումն է զբաղեցնում: ՎԶԵԲ-ի ծրագրերի ներկայիս պորտֆելը կազմում է մոտ $450,000,000:
Ինչպես նշվեց, ՎԶԵԲ-ը մասնակցում է նաև «Բարեկամության կամուրջ» նախագծին, որի նպատակն է բարելավել Հայաստանը և Վրաստանը կապող միջսահմանային կամուրջը: Նախագծի արժեքը կազմում է մոտ $11,000,000, որը հատկացվել է Հյուսիսային միջանցքի արդիականացման ծրագրի շրջանակներում, որը տարածաշրջանային նախաձեռնություն է՝ արդիականացնելու և արդիականացնելու սահմանային ենթակառուցվածքները ԵՄ չափանիշներին համապատասխան: Բացի ՎԶԵԲ-ից, նաև Եվրոպական ներդրումային բանկը, Եվրոպական միությունը և ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիրը Հայաստանի և Վրաստանի կառավարությունների հետ միասին ֆինանսավորում են տրամադրելու ավելի քան $65 000 000 ընդհանուր արժեքով այս ծրագրին։ Ըստ ծրագրի նախատեսվում է միմյանցից 1 մետր հեռավորության վրա գտնվող երկու կամուրջների կառուցում, որոնցից յուրաքանչյուրը կլինի երկկողմանի։ Նոր կամրջի հզորությունը 4 անգամ ավելի է լինելու նախորդից։ Դրա շնորհիվ տրանսպորտին կարիք չի լինի կամրջի վրա կայանելու, մաքսային հսկողությամբ անցնելու գործընթացն ավելի արագ, հարմարավետ ու ժամանակակից կլինի։ Արդեն իսկ մեծածավալ աշխատանքները իրականացվել են և մնում է պարիսպների տեղադրումը, մայթերի կառուցումը, ճանապարհի ասֆալտապատումն ու գծանշումների իրականացումը։
Ավելին, Հայաստանի հարավային մաքսակետերում բարեփոխումներ են իրականացվում, որոնց շնորհիվ կնվազի սպասման ժամանակը 2-3 օրից մինչև 2-3 ժամ։ Այսօր մաքսակետում աշխատում է 5 ծառայություն՝ ԱԱԾ, ոստիկանություն, սննդի անվտանգության, մաքսային և տրանսպորտի ծառայություններ։ Բարեփոխումից հետո մաքսակետերը կունենան «մեկ պատուհանի» համակարգ՝ երկու հասանելի մարմիններով ՝ ԱԱԾ և Մաքսային ծառայություն, որոնք կկիսեն այլ մարմինների գործառույթները։ Ծրագրի նպատակն է էականորեն կրճատել սպասելու ժամանակը ` ներկայացնելով բոլոր փաստաթղթերը մեկ պատուհանի միջոցով:
Բացի այդ, Ռուսաստանը քայլեր է ձեռնարկում Վրաստանի հետ Վերին Լարսի սահմանային անցակետի թողունակությունը մեծացնելու ուղղությամբ։ Մինչև 2022 թվականի օգոստոս երկիրը սահմանային անցակետում կավելացնի 12 լրացուցիչ երթուղիներ, մինչև տարեվերջ ևս 12 երթուղիներ՝ ընդհանուր թիվը հասցնելով 39-ի (ներկայիս 14-ի փոխարեն): Անցակետի վերակառուցման աշխատանքներում ներգրավված են հարյուրավոր մարդիկ։ Նախկինում անցակետով անցնում էր օրական մինչև 1500 մեքենա։ Մինչ օրս ձեռնարկված միջոցառումներով թողունակությունն ավելացվել է օրական մինչև 2300 ավտոմեքենա, այդ թվում՝ 1100 բեռնատար: Քանի որ Ռուսաստանը Հայաստանի հիմնական առևտրային գործընկերն է, դա, անշուշտ, դրական ազդեցություն կունենա Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառության վրա։ Ընթացիկ տարվա հունվար-ապրիլ ամիսների արդյունքներով Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունն աճել է 30%-ով և գերազանցել $890 մլն, ընդ որում՝ ռուսական ներդրումների ծավալը կազմել է ավելի քան $2 մլրդ։
Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը 2022 թվականի հունվար-փետրվարին կազմել է $1 420 700 000, ինչը 52,4% ավելի է 2021 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ Սակայն 2022 թվականի փետրվարին 2021 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ ցուցանիշն աճել է 44,9%, իսկ 2022 թվականի հունվարի համեմատ՝ 11,9%։ 2022 թվականի հունվար-փետրվարին արտաքին առևտրաշրջանառությունը դրամով կազմել է 683,5 մլրդ դրամ։ Սահմանային նոր բարեփոխումները կնպաստեն Հայաստանի արտաքին առևտրի զգալի խթանմանը:
